Объявление

пятница, 14 ноября 2025 г.

о роде Шибеков, восстании в Оршанском уезде, некоторых польских родах в ВКЛ

 

Złota księga szlachty polskiej. R.6. О роде Свентицких

ШЫБЕКА (Шабека) гэрбу «Вукры».
ŠYBIEKA (Šabieka) herbu «Vukry».


Pol. — Szybieko, Szebieko. Рус. — Шебеко.

Род унесены ў 2 ч. РК Магілёўскай губ.

Алфавитный список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Могилевской губернии : составлен в 1908 году. - Могилев, 1908.


Vitae mortuorum in Collegiio Academico Vilnensi Societatis IESU ab anno 1669 mortuorum in Collegiio Academico Vilnensi Societatis IESU ab anno 1669




Rok 1863 na kresach mohilewskich by Maliszewski, Edward

Tymczasem partja orszańska po krótkim wyp^oczynku nocnym w lesie

dotarła w końcu do wsi Ockowa'), gdzie nareszcie mogła się posilić. Ale już pędził ku Orszy goniec, wysłany zapewne przez popa miejscowego, z wiadomością o przybyciu powstańców. Sprawnik wsadził natychmiast

50 żołnierzy na podwody, zabrał również gromadę włościan — naganiaczy, uzbrojonych w drągi i nawet fuzje myśliwskie, i ruszył ku wskazanej wsi.

Pomimo całego pośpiechu — powstańców już tam nie zastał. Partja Budzi- łowicza wymaszerowała stamtąd przed dwiema godzinami. Pędząc świeżym śladem, sprawnik orszański dotarł wkrótce do wsi Pohostyszcza, leżącej już na samym krańcu powiatu, na pograniczu powiatu witebskiego. Tam we dworze, u obywatela Antoniego Pióry, odpoczywali właśnie powstańcy. 

Było tam bowiem 50 należycie uzbrojonych i wyćwiczonych żołnierzy, pod wodzą sprawnika w randze podpułkownika, nadto zaś paruset chłopów prawosławnych, podburzonych w odpowiedni sposób przeciw powstańcom, jako przedstawicielom żywiołu „pańskiego". Walka była niedługa. Sprawnik podzielił swoją komendę na dwie części i ruszył do atalcu z obu stron dworu jednocześnie. Powstańcy, widząc, że są otoczeni, zebrali się dokoła ganku. Pierwszy strzał z ich szeregów zranił szeregowca moskiewskiego. Gdy jednak atak postępował naprzód, rzucili się, strzelając, przez ogród ku błotnistej rzeczce Olszance. Tam spuścili się do wąwozu i zaczęli strzelać. Po kwadransie takiej wymiany strzałów sprawnik zebrał swych żołnierzy i poprowadził ich na bagnety, poparty przez tłum chłopstwa. Opór dalszy był niemożebny. Powstańcy, rzuciwszy większą część broni do rzeki, poddali się. „Wzięto w niewolę — według raportu urzędowego') — 21, z których dwóch ciężko ranionych a jednego lekko, zabito sześciu'), kilku utonęło w rzece, a ośmiu lub dziesięciu dopłynęło do drugiego brzegu i zniknęło w lesie. Ze strony wojska zabito 2, jednego włościanina a drugiego parobka obywatela Szebeki; raniono 3 szeregowców bataljonu garnizonowego witebskiego".

Naczelnik wojenny powiatu orszańskiego, Ignacy Budziłowicz, dostał się wraz z innymi do niewoli. Przewieziono go do więzienia w Orszy i po dłuższem ś'edztvvie rozstrzelano tamże w dniu 9 września').
Nieco inny, choć również krwawy przebieg miało powstanie w sąsiadującym z powiatem poprzednim powiecie sieńskim, czyli sienneńskim. Zebrało się tu w d. 5 maja na folwarku Ślepcach u Tomasza Chmurowicza z górą stu ludzi, nad którymi dowództwo objął Walerjan Szlagier*). Nie posiadamy, niestety, niemal żadnych wiadomości o tym naczelnika powiatu sieńskiego, po za tem, że był przed wybuchem powstania rządcą w majątku Rafała Szebeki.


Істотнае значэнне маюць арт. 13 і 14, у якіх заканадаўча замацоўвалася тэрытарыяльная цэласнасць дзяржавы, яе суверэнныя правы і адасобленнасць (арт. 13) і адначасова забаранялася раздаваць чужаземцам дзяржаўную маёмасць і пасады. У арт. 14 падкрэслівалася:


Прывілей Казіміра
Прывілей
Аўтар: Казімір Ягайлавіч
2 траўня 1447 году
Крыніца: 

Цытуецца ў адпаведнасцi з тэкстам прывiлея, надрукаваным у выданнi: Акты, относящиеся к истории Западной России, собранные и изданные Археографическою комиссией (Далей - АЗР). Т. 1: 1340-1506. СПб., 1846, №61. С.73-77. 

Вiшнеўскi А.Ф., Юхо А.Я. Гiсторыя дзяржавы i права Беларусi: У дакументах i матэрыялах (са старажытных часоў да нашых дзён). - Мн., 1998. - С. 43-46.

"...Також обецуем и слюбуем, иж в землях тых наших великого князьства земль, городов, мест а любо которых - колвек дедичьтв, у володение и в держание, а любо некоторыи вряды а любо чти, не маем дать в честь никоего чюжоземца, але только родичам тых земль наших предреченных Великого Княства Литовского дамо, и наши после будущии дадуть в держание и володенье.
А на свидетельство сего листа печать наша есть привешена. А деялося и дано через руце велеможного Михаила Кезкгайловича Здавилтовича, Великого Княства Литовского канцлера, в Вильни в день св. Жикгимонта в лето Божиа...".







ЛМ кн. №224(1522-1530), дело №358


интересная статья
От „русина“ к „благородному литвину“: трансформации исторического нарратива ВКЛ XVI в.
К я с т у т и с Г у д м а н т а с
Институт литовской литературы и фольклора
https://ror.org/050gfgn67
k.gudmantas@gmail.com
https://orcid.org/0000-0002-0571-8359

Комментариев нет:

Отправить комментарий