Trumpa senovēs lietuviu istorija / [Motiejus Čepas, Kazys Grinius, Feliksas Janušis, Motiejus Venclovas. - 1864. - 55, [1] p.
«Вокруг литовского народа с древности поселились другие народы: так на юг и восток от литовцев жили гуды, после - русскими или м*скалями прозываемые»
Dolinami rzek opisy podróży wzdłuz Niemna, Wisły, Bugu i Biebrzy Аўтары: Zygmunt Gloger · 1903
Dionizas Poška. Raštai. 1959
Słownik języka Litewskiego, Polskiego Łacinskiego
przez Dionizego Paszkiewicza, Zmudźina ( Шуточный словарь Дионизия Пошки Жмудина, который по польски "Пашкевичем" себя зовет)
Guda Duda neputema byrb
Ruska Duda niedmuchaiąc burczy
Bywszy na Rusi w Domu bydź musi
Lit. co do słowa
Buwes Guduse tur buti numuse
Также он писал:
Упоминался в переводе Вуека и белорусский народ, но они зовутся по литовской традиции "Гудай". "Русь и Грекове" в литовском переводе Даукши звучит как "Guday ir Grekay" - два православных народа
Из словаря Константина Ширвида «Dictionarum trium linguarum»
XVI–XVIII a. prakalbos ir dedikacijos : Regina Koženiauskienė
Восстание 1863 года в Литве и Белоруссии: сборник документов / редкол.: В. Дьяков, В. Жигалов, Ю. Жюгжда [и др.]. Москва, 1965
Манифест Временного провинциального правительства Литвы и Белоруссии о наделении крестьян землей
Manifestas wiresnibes linku
Wiresnibe linku(Palszczios) aprejszkia Letuwaj, Gudam, Żemajcziom ir kitom szalim użujimtom Maskolu czias prowas: …. Raszitas Wilniuje 1863 metos 1 denoj wasorio
Літоўская этнічная група Рэспублікі Беларусь. Автор: Внуковіч, Ю. І. (нар. 1982). Вид документа: Диссертации. Язык: Belarusian; Опубликовано: Мінск 2008.
конец 18 века проповеди ксендза Лукавского по литовски затрагивают политич. жизнь ВКЛ 18 века ( XVIII a. pabaigos C. Lukausko1 lietuviški pamokslai
VUB RS F 1 - D 654) . Книга Lietuvių kalba XVII-XVIII a. viešajame gyvenime by Lebedys, Jurgis (1913-1970)
Jey giwena swiesiosy sekliciosy yr bałtosy trobosy su kaminays, uz stoga uzwesta ys, kaypo tay Mozurusy, Łynkusy, Prususy yr wisosy kitosy szaliesy wienoy tiktay Lietuwoy Gudusy yr Maskolijoy, ilgiaus turietumes skaras bałtas, yr ne reykałautu teyp tunkia yr teyp rupia mazgoima płowima yr skałbima
Если живут в светлых горницах и белых избах с каминами, с кровлей, как это в Мазурах, Польше, Прусах и всех других краях, тогда в Литве, Белоруссии и Московии, больше бы имели белую кожу, и не требовалось бы такого старательного мытья, полоскания и стирания
Literatura słowiańska wykładana w Kolegium francuzkiem przez Adama Mickiewicza
by Mickiewicz, Adam, 1798-1856
Publication date 1865
S. 178
VON GOTtes Gnaden Wir Friderich Wilhelm, Marggraff zu Branderburg... :; [Įsakas, raginąs Žečpospolitos valdinius nesiveržti į Prūsiją, netraukti jos valdinių į Lietuvos žemės teismus ir grąžinti pabėgusius valstiečius].; Władysław IV. z Bożey łaski Krol Połski, Wielkie Xiąźe Lithewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Zmudzkie... = Vladislaus der Vierde, von Gottes Gnaden, König in Pohlen, Großfürst in Littawen... = Mes Wladislaus Ketwirtasis, isz Diewo malones Karalius Lenku, didysis Kunigaykstis Lietuwosa, Guddůsa, Mozurůsa, Zemaiczůsa... PRaneszam, ir źinne důme wissiemus padraugey, ir koźnam ipaczey, kuriemus tok tay źinoti prigul...
https://www.epaveldas.lt/preview?id=VUB01-000491150
Матей Стрийковский
Litawowie z Zmodzią gdy w lesiech siedzieli,
Skoro się o poraźce Ruskiej dowiedzieli.
W swe długie trąby hucząc juź się weselili,
Widząc iź Polacy moc Ruską przełomili.
Ziwibunda z Montwilem hetmany wybrali,
W których dzielność s porządkiem wojennych spraw znali;
Tak wyszli z gęstych lasów niechcąc próźno leźyć,
Uradzili dla łupów do Rusi zabieźyć.
A gdy się przez Wilią z wojskiem przeprawili,
Zmodzinów, i Jatwieźów k sobie przybawili,
Wszerz i wzdłuź Nowogrodzkie poburzyli włości,
Mordując, łupiąc Ruski naród bez lutości.
Potym Luck, i Włodimirz wkoło opalili,
Cerkwie, i monastery Ruskie wyłupili,
Zaś ku Mozeru prosto puścili zagony,
Drudzy Pinskie burzyli xięstwo bez obrony.
Aż Holhowicy widząc xiążęta gwałt srogi,
Zebrawszy się zasiedli Litwie ciasne drogi,
Gdzie mieli z łupy ciągnąć lasy zarąbili,
Chcąc by ono pogaństwo zdradą zagnąbili.
Lecz Litwa przestrzeżona indziej się udała,
A więźniów i dobytki z łupem wielkim gnała.
Co słysząc Olhowicy spieszno ich gonili,
_ A utarczką gdzie mogli poganów gromili
A gdy w Słomińskich polach Litwa kosem stała ,
Wnet się z Holhowicami Rus na nich wyrwała,
Z pogany hurmem bitwę ogromną stoczyli,
A Litawowie do nich też śmiele skoczyli.
Ruś z szabiami, i z łuków, a Litwa włoczniami,
Biją się krzycząc, hucząc rożnymi głosami,
Mus, azumusz thos Gudos, z Zmodzią krzyczy Litwa:
Tak długo z obudwu stron równa trwała bitwa.
Aż sami olhowicy xiążęta gwałt widząc, |
A od pogańskiej ręki zwyciężyć się wstydząc,
Przywiedli swieże uphy dwa na Litwę s tyłu,
Uderzyli w nich aż świat zachmurzył się s pyłu.
Dopiero Litwa z czoła ściśniona i z zadu,
I od Ruskich strzał, własnie jak żyto od gradu,
Zbici, pierzchać poczęli, a Ruś po nich bieży,
Goniąc sieką, trupów ich pełne pole leży.
wodor wpław przez rzeki brną, drudzy na stawiska
<...>
Dom, kuczka, prostym darnem nakryta, bót z łyka,
Zwierzęcy łeb obłupił, i wdział miasto słyka.
Rzekłby był, iż to wszytko są Herculesowie,
Który też ono skórę lwią nosił na głowie,
By był widział ano nasz Zmodzin swoję głowę,
Przybrał w wilcze, w niedźwiedzie łbisko i zubrowe.
A kiedy połupili w Ruskich ziemiach pługi,
Włocznie z narogów kuli, potym na kij długi
Osadzili, do strzał też czynili żelesca,
A niedługo jednego zagrzewali miejsca.
Choć ich Rusacy bili, drugimi orali,
Lecz do wojny chęć mając o śmierć mało dbali;
Drudzy zaś tak przeważnie więzienia się strzegli,
Gdy już nie mogli uciec, w mężnej bitwie legii.
Jeśli też z Rusi żywo dostali którego,
| Wnet go s koniem spalili tuż samowtórego,
Na cześć Bogom pogańskim pictos Gudos Dziewie,
| Płak pocziss, tak wołali, aż szumiało krzewie
 |
| О принесении в жертву пленных русинов |
 |
| Maciej Stryjkowski, O początkach, wywodach, dzielnościach, sprawach rycerskich i domowych sławnego narodu litewskiego, żemojdzkiego i ruskiego…, oprac. Julia Radziszewska, PIW, Warszawa 1978. Здесь о том, как литовцы распевали песню о князе Швинтороге, который Русских, Поляков, Немцев бил, хорошим рыцарем был |
.
 |
| Kronika Polska, Litewska, Żmodźka y wszystkiey Rusi. M Stryjkowski. 1582. Tom 2: T2 |
Kitataučių įvaizdis lietuvių folklore - Старонка 206
Laima Anglickienė · 2006
Ir paleidau armatėlį
Į gudų pulkelį.
Skyni pyni ulyčelį
Maskoliaus vaiskelį.
и пустил пушечку
в белорусский полчок
режет рубит улочку
мocкальское войскочко
Ir nušoviau seržantuką,
Gudų karaluką.
- Prašom prašom, pons Kasčiuška,
Rusą vajavoti.
-Rusas turi daugel vaiska -
Negaliu valioti
и расстрелял я сержантика
белорусов начальничка
прашом, прашом, понс Касцюшка
Руса ваявоти
- Русас имеет много вайска
Немогу справиться.
Комментариев нет:
Отправить комментарий